Elektriğin Tarihi – V

Elektrik Günümüze Kadar Nasıl Gelmiştir?

8

Dördüncü yazımızı okumadıysanız aşağıdaki linki okuduktan sonra bu yazımızla okumaya devam edebilirsiniz:

http://www.bosbatarya.com/elektrigin-tarihi-iv/

Telefon Patentinin alınışını izleyen bir yıl içinde aygıt üretilerek piyasaya sürüldü ve telefonun kullanımı hızla yaygınlaştı. 20. yüzyılın ilk yarısı için artık elektronik çağı nitelemesi yapmak mümkün hale gelmiştir. Bu dönemde çok hızlı ve şaşırtıcı bir gelişme çizgisi izleyen elektroniğin uygulamaları, yaşamın her alanını artık doğrudan etkiler hale gelmiştir.

1904 yılında John Ambrose Fleming elektron lambasını (diyot) keşfetti.

1907’de Lee De Forest triyot lambayı icat etti.

1923’te ise Rus asıllı ABD’li mühendis Vladimir Kosma Zworykin’in, görüntüleri elektrik işaretlerine dönüştüren ikonoskop lambasını icat etmesi televizyonun gelişiminde temel nitelikte gelişme yaşandı.

Müzik ve konuşma içeren kısa mesafeli ilk radyo yayını, 24 Aralık 1906’da ABD’li mucit Reginald Fessenden tarafından gerçekleştirildi. Radyo teknolojisi bu tarihten sonra sürekli gelişme gösterdi. Ayrıca 1920’de Kanada’da, 1921’de Avustralya, Yeni Zelanda ve Danimarka’da, 1922’de Fransa, İngiltere ve SSCB’de, 1923’de Belçika, Almanya, Çekoslovakya ve İspanya’da, 1924’te Finlandiya ve İtalya’da, 1925’de de Türkiye’de düzenli radyo yayınları başladı. Radyo teknolojisinin gelişimiyle birlikte, kullanılan elektronik devreler de gittikçe daha karmaşık biçimler almaya başladı. Bu sorunlarla bağlantılı olarak, elektrik devrelerinin daha sistematik bir biçimde çözümlenmesi ve sentezlenmesine yönelik “devre teorisi” adı verilen matematiksel disiplin önemli gelişmeler gösterdi.

Modern televizyon mucidi, Rus asıllı ABD’li elektrik mühendisi Vladimir Kosma Zworykin’dir. Zworykin 1923 yılında, televizyon kamerasının en önemli parçası olan ve ilk kez resim tarama yöntemini tümüyle elektronik olarak yapan ikonoskopu buldu. Ertesi yıl da kineskop olarak adlandırılan resim tüpünün patentlerini aldı. Bu iki buluş, tümüyle elektronik ilk televizyon sisteminin oluşturulmasını olanaklı kıldı. 1950’li yıllarda televizyon artık ticari uygulama aşamasına geçmişti.

Elektronik teknolojisindeki en önemli aşamalardan biri hiç kuşkusuz, yarı iletken fiziğindeki gelişmelerin sonucunda transistörün icadıyla sağlanmıştır. Elektrik sinyallerinin yükseltilmesini, denetlenmesini ya da üretilmesini sağlayan bu yarı iletken aygıt, 1947 yılında ABD’deki Bell Laboratuvarları’nda, John Bardeen, Walter Houser Brittain ve William Bradford Shockley tarafından icat edilmiştir. Elektron lambalarının bütün işlevlerini yerine getirebilen transistörler ayrıca ek üstünlüklere sahiptirler. Transistörler, çok daha küçük boyutlu ve hafif, mekanik etkilere karşı daha dayanıklı, ömrü daha uzun, verimi daha yüksek, ısı kayıpları daha düşük ve harcadığı güç de çok daha az olan aygıtlardır. Bu özellikleriyle transistörler, elektronik sanayisinde devrim olarak nitelendirilebilecek gelişmelere sebep olmuştur. Transistörsüz bir dünyada küçük ve yüksek hızlı bilgisayar olanaksızdır.

İlk hesap makinasını, 17. yüzyılda Fransız matematikçi ve fizikçi Blaise Pascal yapmıştı. Bu aygıt toplama çıkarma yapabilen dişli çarklardan oluşuyordu. Daha sonra Alman filozof ve matematikçi Gottfried Wilhelm Leibniz, çarpma ve bölme de yapabilen bir makina geliştirdi. Ancak bugünkü bilgisayarlara yakın makina tasarlayan mucit, İngiliz matematikçi Charles Babbage oldu. Bununla birlikte Babbage’ın otomatik sayısal bilgisayarı, elektroniğin olanaklarından yararlanamadığı için tam bir gelişim sağlayamadı.

20. yüzyılda, oldukça karmaşık işlemler yapabilen ancak mekanik ve yavaş çalışan öğelerden oluşan ilk bilgisayar, ABD’li elektrik mühendisi Vannevar Bush’un yönetiminde 1930’lu yıllarda Cambridge’de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)’nde yapıldı. İlk elektronik bilgisayarın yapımına ise 1942’de başlandı ve aygıtın yapımı 1945 yılında tamamlandı. Yarı iletken teknolojiye geçilmesinden sonra bilgisayarların hızında ve bellek sığasında büyük ilerlemeler sağlandı. Transistör kullanan ilk bilgisayar 1950 yılında ABD Standartlar Bürosu tarafından yapıldı. Transistör çağından tümleşik devreler çağına geçilmesiyle, bilgisayarlar çok daha büyük işler yapan aygıtlara dönüştüler.

20.yüzyılın ilk yarısında yaşamış önemli bilim adamlarından biri de Sırp asıllı amerikalı mucit,fizikçi ve elektrofizikçi Nicola Tesla‘dır. Nicola Tesla, elektriğe ve elektromagnetizmaya önem veren, yaşadığı dönemde hem bilime, hem de evlerdeki günlük hayata damga vuran bir isimdir. En çok Alternatif Akım (AC) üzerinde yaptığı keşiflerden dolayı bilinmektedir. Tesla’nın icat ettiği birçok buluş ve geliştirdiği birçok prensip günümüzde halen kullanılmaktadır. 1896 yılında, Niagara Şelaleleri’nde kurulan elektrik santrallerinde alternatif akım kullanıldı (burada akan sudan elektrik üretmek Tesla’nın çocukluk hayaliydi) ve burada üretilen elektriğin Buffalo kentine iletiminde de Tesla’nın geliştirdiği sistemler kullanıldı. Tesla çalışmalarını daha sonra kablosuz enerji üzerine yoğunlaştırdı. 1891’de patentini aldığı Tesla bobini ile kısa mesafede enerjiyi kablosuz şekilde taşımayı başardı. Temel prensiplerinde yükseltici bir transformatör olan Tesla bobini, aşırı yüksek gerilimler elde etmeyi mümkün kıldı. Tesla, kendi adını verdiği bu indükleme bobinlerini elektrikle aydınlanma, yüksek frekanslı alternatif akım ve özellikle kablosuz elektrik iletimi gibi alanlardaki deneylerinde kullandı. 1899’da Tesla, yüksek voltaj/yüksek frekansla ve kablosuz enerjiyle ilgili araştırmalarına devam etti. Tesla, Dünya’nın kendisini ve atmosferi kullanarak elektriği global olarak taşıyabileceğine inanıyordu. Gerçekten de metrelerce ötedeki lambaları kablo kullanmadan yakabilmeyi başardı. Tesla, buradaki yaklaşık iki yıllık deneylerinin sonunda New York’a Dünya’nın “elektrik titreşimleriyle hayatta olduğuna” ve elektriği sadece yeryüzünü ve gökyüzünü kullanarak aktarabileceğine ikna olmuş bir şekilde döndü. Tesla’nın son büyük projesi ise askeri amaçlar için kullanılabilecek oldukça güçlü ve uzun mesafeli bir silah oldu. 1934’te Nikola Tesla, yoğunlaştırılmış ve sıkıştırılmış bir elektrik ışınını çok uzaklardaki hedeflere yöneltebilecek bir elektrik silahı olarak özetlenebilecek silahını kamuoyuna açıkladı. Projesinin tamamlanmak üzere olduğunu, sadece birkaç detayın deney aşamasında kaldığını ve bu savunma silahının dünya barışına olanak tanıyabileceğini savunan Tesla’ya göre bu silah 300 kilometre mesafeden orduları durdurabilecek, uçaklar böylece bir silah olmaktan çıkacak ve ülkelerin sınırları askeri yöntemlerle aşılamayacaktı. Bu buluşun anlatıldığı 1934 tarihli New York Herald Tribune gazetesi kendisinden,

Tesla’nın buluşları onun ‘elektrik çağının babası’ sıfatını Edison’dan, Steinmetz’den veya herhangi bir kişiden daha çok hak ettiğini kanıtlıyor. Buluşunu yaptığı 700 patenti bulunuyor ve bunlardan birkaç tanesi bile bir çağı kapatıp yenisini açmaya yetecek nitelikte. Fakat artık tekrar tekrar çılgın damgası yemekten kurtulamıyor” şeklinde bahsediliyor. Tesla bu silah önerisini mektupla birçok ülkeye sundu. Bu ülkelerden biri olan SSCB buluşla bir noktaya kadar ilgilense de Tesla çalışmalarını tamamlayacak desteği hiç bulamadı ve silah üretilmedi.

Günümüzde Alternatif Akım(AC) denildiği zaman aklımıza Nicola Tesla gelir iken Doğru Akım(DC) denildiğinde de Thomas Alva Edison gelmektedir. Bu iki bilim insanının keşifleri günümüzde hala kullanılmaktadır.

Elektrik ile ilgili tarihte daha bir çok gelişme meydana gelmiştir. Bu gelişmelerden önemli bir kısmını sizlerle paylaşmaya çalıştık.

Leave A Reply

Your email address will not be published.